هدف از این نقد خرده گیری در کار بی بی سی فارسی و کم اجر گذاشتن بر کار پر ارزشی که این کانال انجام می دهد نیست، بلکه این حق بیننده است که برنامه های فارسی بی بی سی را با همان کیفیت ببیند که برنامه های بزبان انگلیسی این فرستنده جهانی را.

از آن گذشته، بدانند که برنامه هایشان با دقت دیده و شنیده می شود و از این نظر اشتباهات به نظر و گوش بیننده می رسد. مثلن در برنامه خبرنگاران اگر اشتباه نکنم در هجدهم خرداد، مجری برنامه روزنامه "یاس نو" را "روز نو" خواند و در 60 دقیقه بیستم خرداد، نادر سلطانی "نامه رفسنجانی به رهبر" را "نامه احمدی نژاد به رهبر خواند".

برنامه های ورزشی بی بی سی فارسی متنوع و خوبند. ورزش هفت بویژه ژورنال رنگارنگی است که انتخاب های مناسبی از میدان های ورزشی ارائه می کند.

نمی دانم این مورد تا چه حد به سردبیری بی بی سی مربوط می شود؛ با هر ناظر یا مفسری مصاحبه می کنند (در 90% موارد) جواب طرف مقابل اینطور شروع می شود: ببینید...»

کلیک از برنامه های مفیدی است که بیننده را با آخرین پدیده ها در زمینه های مختلفی همچون آی تی و موبایل آشنا می کند. به خانمی که سایت های اینترنتی را در میانه این برنامه معرفی می کند، پیشنهاد می کنم حرکات دست خود را کنترل کند و بی جهت آنها را از هر طرف یکمتر (شاید هم 75 سانتیمتر) باز نکند، بسیار زننده و بی مورد است.

مورد دیگر در اجرا، قطع کردن حرف اشخاص است که روی خط تلفن با مجری در تماس اند. اشاره من در اینجا به برنامه صدای شما نیست، منظور ارتباط با افراد اپوزیسیون است که گاه مجری بطور ناپسندی حرف طرف مقابل را قطع می کند.

این طبیعی است که مجری سوال داشته باشد، اما وقتی طرف مقابل در حال تعریف موضوع مهمی است، قطع کردن سخن او غیر ضروری بنظر می رسد.

برنامه ای که ترجیحن در پایان از آن سخن می گویم تا در ذهن همگان بماند و آنرا دنبال کنند "سیاره آبی" است، (آبی بمعنای رنگ). بنظر می رسد این سری مستند ها حاصل تلاش و کوشش تیم های گوناگون علمی، آزمایشگاهی، باستان شناسی و فیلم برداریست که حیات را در اقیانوس ها به تصویر کشیده و چگونگی زندگی جانوران را تا عمق هفت هزار متری در اقیانوس ها بررسی کرده اند.

از زمان انتخابات در ایران، رژیم حاکم بر سرزمین ما که از درز کردن حقایق به خارج از کشور وحشت دارد، سعی می کند تا با ایجاد پارازیت در راه فرستنده بی بی سی، بویژه کار این کانال را که رسانه ای برای ارتباط ایرانیان از سراسر دنیا محسوب می شود، مختل کند.

با اینکه رژیم تا حدود زیادی در این راه موفق بوده و توانسته فرستنده را حتی برای اروپا کور کند، با اینحال این رسانه صدای خود را روی امواج رادیویی کوتاه و متوسط می فرستد و علاوه بر این، برنامه ها بدون مزاحمت روی تلستار قابل دریافت است.

بنظر نمی رسید گزینه تلستار چاره کار باشد، چرا که اغلب دریافت کننده ها روی ماهواره ای مشخصی تنظیم شده که بیشترین استفاده را دارد (هات بیرد). بنابراین این مشکل خواهد بود اگر مردم بخواهند جهت گیرنده را فقط برای دیدن بی بی سی تغییر دهند.

صفحات اینترنت بی بی سی فارسی برای کاربران ایران فیلتر شده و در مشکل ترین حالت تماس مردم داخل ایران با برنامه های بی بی سی از طریق فیس بوک و تویتر امکان پذیر است.

با آرزوی موفقیتهای بیشتر
برای گرداننده گان بی بی سی فارسی

-------

پیوندهای مربوط

نوبت شمای بی بی سی امروز در مورد انتقادات 18 تیر سکوت کرد

18 تیر بی بی سی زد گاراژ

حدود شش ماه است برنامه بی بی سی فارسی روی آنتن رفته و از طریق ماهواره قابل دریافت است. برنامه فارسی بی بی سی نیز همان اصول و سیاست کلی مطبوعاتی بی بی سی را پیروی می کند.

از مهمترین این خطوط خبررسانی در عین بی طرفی است که بنظر می رسد بخش فارسی نیز سعی دارد از آن نگهبانی کند. از طرف دیگر برنامه های بی بی سی فارسی از تنوع قابل ستایشی برخوردار هستند. از مستندهای مدرسه چینی و تحصیل در هند گرفته تا برنامه های سرگرمی همچون کوک، تماشا و آپارات. اخبار البته در صدر برنامه ها قرار داشته واز تنوع خوبی برخوردار است.

در مورد اجرایی اما هنوز بی بی سی فارسی به اندازه برنامه های دیگر بی بی سی که به زبان انگلیسی پخش می شوند، به کیفیت مطلوب دست نیافته. یک مورد مشخص آن که در بیشتر گوینده گان و مجریان برنامه چشمگیر است، استفاده بیش از اندازه از حرکات دست برای بیان مطلب است. شاید این تا حدی به فرهنگ مربوط شود، اما ایتالیائی ها بیشتر از ایرانی ها از حرکات دست در زندگی روزمره استفاده می کنند.

استفاده های بیجا و گاه بیش از اندازه از دست برای بیان، دلیل بر ضعف گوینده یا مجری است که از دست هایش برای بیان گفتارش کمک می طلبد، و این حرفه ای نیست. در برنامه خط 2، مجری برنامه در حال گفتگو با مخاطبش، دستش را باندازه دو بازو مقابل سینه مخاطب پیش می برد و گاه با انگشت تهدید به مخاطب اشاره می کند.

در زمینه برنامه های اخبار و برنامه 60 دقیقه، بنظر می رسد که مدیریت کانال سعی در بهبود کیفیت آنها دارد، چون تپق زدن یک امر عادی در این برنامه ها شده بود که منجر به اشتباه ادا کردن جمله می شد. و دیگر نمی شد برای هر اشتباه عذر خواهی کرد. ولی اکنون بهتر شده است.

بنظر می رسد مسئولان فرهنگی و سردبیری بی بی سی از پشتوانه خوبی در زمینه زبان فارسی و زبان روزنامه نگاری برخوردار هستند. از آنجا که من بعنوان یک ناظر از جنبه فنی نیز برنامه ها را دنبال می کنم، بسیار شنیده ام از حرف ربط "که"، بیشتر از مورد نیاز استفاده می شود.

«هدف ما این است (که) رژیم ایران را قانع کنیم (که) اگر برنامه سلاح های اتمی خود را دنبال کند کمتر امنیت خواهد داشت.» این جمله را می توان به این صورت نوشت: «هدف ما  قانع کردن رژیم ایران است که اگر برنامه سلاح های اتمی خود را دنبال کند کمتر امنیت خواهد داشت.» در این صورت از بکار بردن حرف ربط اضافی جلوگیری شده و شنونده واژه های کمتری برای دریافت خبر می شنود.

«او گفت (که) اطلاعاتی به او رسیده (است) که بر مبنای آن قرار است در این دو روز اینترنت قطع شود.» هر گاه بنویسیم و یا بگوئیم: «او گفت اطلاعاتی به او رسیده که بر مبنای آن قرار است در این دو روز اینترنت قطع شود.» همه شنیدنش زیباتر است و یک فعل "است" کمتر بکار برده ایم، و هم از بکار بردن حرف ربط زائد خود داری کرده ایم.

«یکی از دلایل مانورهای مداوم آقای احمدی نژاد بر روی پرونده هسته ای این است که می داند (که) این موضوع 'منطقه ممنوعه' است و...» من نمی دانم "که" دوم بچه دلیل آنجاست!

«شنیده شده (است که) دلیل این افزایش این (است که) در جلسه خصوصی...» در این نیم جمله؛ نیازی به دوبار استفاده از فعل و حرف ربط نیست، باین صورت: «شنیده شده؛ دلیل افزایش این است که در جلسه خصوصی...»

من از این نظر مثال متعدد آوردم تا نشان دهم این یک امر اتفاقی نیست، شیوه نوشتاری و گفتاری است که صحیح نیست.

مورد دیگر؛ گاه در ترجمه ها است که دقت لازم را ندارد. شاید نزدیک ترین نمونه گفته اوباما باشد. او در سخنرانیش گفت:
You too have a choice
منظور اوباما از too ، این بود که ما انتخاب خود را کردیم و دست دوستی به سمت شما دراز می کنیم و حالا نوبت شماست "شما هم گزینه دارید". در ترجمه گفت شد: «شما گزینه دارید.» که این ترجمه معنی حرف اوباما را بیان نمی کند.

***