گفتاری در باره
رضا پهلوی

در یکی از روزهای سال 1353 در تهران پای رادیو نشسته بودم که گزارشگر برنامه با رضا پهلوی که در آن زمان 14 ساله بود و سال آخر راهنمایی (سیکل اول پیشین که از کلاس هفتم تا نهم بود) را تمام بپایان می رساند مصاحبه کرد.

تا آنجا که بخاطر دارم گزارشکر در مورد وضعیت تحصیلی او و اینکه سال آخر سیکل اول را چگونه می گذراند از رضا پهلوی سوالاتی کرد. پاسخ او چیزی شبیه به این بود. خیلی عادی گفت: «منم مثل بقیه محصلین باید درس بخونم تا بتونم موفق بشم. کار خاصی نمی کنم، همون کاری رو می کنم که همه می کنن.»

آنروز من با خود اندیشیدم؛ "روزی که او بزرگ شود اگر شاه جای خود را باو دهد برای ایران خوب خواهد شد". اما به آنجا نرسید، او تازه دیپلم گرفته بود که انقلاب شد.

با روحیه ای که از لحن بی آلایش او با گزارشگر رادیو در آنروز برای من متصور شد، از خود پرسیدم: "آیا او از اینکه پدرش 9 آبان روز تولد او را آنچنان در استادیوم 100 هزار نفری برگزار می کرد خوشحال است؟"

دو روز پیش یک کنفرانس اینترنتی (اطاق سبز) که گویا در ایتالیا انجام شده بود از پرشین رادیو پخش شد و در آن رضا پهلوی به پرسش های جوانان داخل ایران پاسخ می گفت. از قرار این کنفرانس از ایران سازماندهی شده بود. اگرچه قبلن نیز نظرات ایشان را در باره رسیدن ایران به یک مردم‌سالاری سکولار پارلمانی و قانون اساسی منطبق بر مبنای اعلامیه جهانی حقوق بشر شنیده بودم، اما در این برنامه ایشان چنان آشکار نظرات خود را بیان کرد که جایی برای ابهام نمی ماند.

او در مورد پرسشی در باره انجمن پادشاهی و آنها که خود را طرفدار او می دانند اما به شیوه های غیر دمکراتیک و حتاکی به دیدگاه های دیگران رفتار می کنند به شدت انتقاد کرد و تصریح نمود آنان که از نوع تفکر من پشتیبانی نکنند طرفدار من نیستند، حال هر نامی که می خواهند داشته باشند. طرفدار من کسی است که به گفته های من باور داشته باشد.

او ضمن گفت: «بهمان اندازه که تفکرات زشت هم ممکن است در صحنه باشد، اما اگر ما به اساس آزادی بیان و دموکراسی اعتقاد داریم، بنده این حق رو بخودم نمیدم که به کسی بگویم دهنت را ببند یا ساکت باش یا او را سانسور کنم...»

این کنفرانس اینترنتی در دوفایل ام پی تری در همین صفحه برای شنیدن و ذخیره در دسترس است، اما برای کسانی که فرصت شنیدن یکساعت و نیم کنفرانس رضا پهلوی با جوانان داخل ایران را (که توصیه می کنم بشنوند) ندارند، آخرین پرسش و پاسخ را در اینجا می آوردم.

پرسش:

«سلام می کنم به همه دوستان عزیز و بزگوار و تسلیت میگم ایام فاطمیه رو به همه مسلمانانی که حالا اینجا هستند و صدای بنده رو می شنوند. اول من سلام می کنم خدمت آقای پهلوی. یه نکته ای رو من بگم، همانقدر که برای من راحته در مورد جنبش سبزی بودن خودم صحبت کنم، بهمان اندازه برام سخته شما رو بعنوان شاهزاده خطاب بکنم. برای من شما آقای پهلوی هستید، خیلی هم محترم هستید. من اعتقاد دارم چون پیشینه پدر شما شاید یک پیشینه مقبولی برای مردم ایران نیست، نباید شما را هم با همان ادبیات و با همان شکل مورد خطاب قرار داد.

سوآل من از شما در مورد انقلاب 57 هست. آیا شما معتقدید که انقلاب 57 صرفن توسط شبکه بی بی سی و امثالهم بود یا معتقدید که اونهم یک جهان مردمی بود که یک وفاق نظری برای اون انقلاب بود؟ آیا شما مثل پدرتون فکر می کنید که این انقلاب از یک تفکر استعماری بهره جسته و دلایلش هم شبکه های بی بی سی و امثالهم بودن که اذهان مردم رو تسخیر کردند؟

سوال دیگه ای داشتم در مورد کودتای 28 مرداد که نگاه شما به اون قضیه چی هست. بعد از اعترافات خانم آلبرایت.... یه سوآل دیگه هم داشتم. نگاه کنید آقای پهلوی؛ من نمی دونم چقدر دوست دارید توده مردمی که در ایران را هستند شما رو بشنوید. من بعنوان جوانی که شاید از جامعه دانشگاهی ایران مطلع هستم، متأسفانه امروز در جامعه دانشگاهی ما صحبت کردن از شما یک تابو هست.