***

متن منظومه

از گِــل نســرشتــه ام کـه در ادیان گـفتـنـــــد
بـا بــاد نیــامـــــدم کـــه رنــــــدان گـفتـنـــــد
چشمــم بـه فلــک بـــود ز آغـاز و دلـم آشفته
از تــرس عـذابـی کـه قـدر قـدرت عالـم گفته
مـن مشـــق شبـــم کـــردم و رفتــــم به نمــاز
در مســجـد شـــاه تنـگ غـروب وقــت نیــاز

من اذان گفتم،  ای کاش "از این" میگفتـم

بستــه دکــــان مـــردم، کـــرده وضـــو پـاک
سو به شبســتان روی، ســـر به سجـاده خاک
اقتـــدا کــــردنـــد، من شنیــــدم گفتنــــــد الله
من اقــامـــه گفتــــم: الله اکــبر صبحـــان الله
موجی از خلق، مردان در پیش زنها در پس
بردند رکوع به خـدایی که یکتــاست و بس

اوج لذت بود وقتی که جماعت
گوش بر صـوت پسر بچگیم: الله اکبـر صبحـان الله
رفتنــد سـجــود؛ سبحــان ربــی الاعـــلا و بــحـمده
از پله منبــــر چــه نمایی داشــت آن شوکــت تابنده
شـک کـردم کـــه منــم خـلـق کنـــد سجــده به پــایـم
یا فلــک کـه پدیدار شـد از قـــدرت او در شش روز

بچه‌گی بــود و نمیفــهمیــدیم کـه هنـــگام صراط  
رحــــم الله و مـــن قــَــر ِهَ فاتحــَـة و مـَـــعَ الصلوات

شب قـدر بعــد از افطــار کــج کـردیــم ســـوی بازار
یکی با عبـا دیــگـــــری بــه حـــال زار
میدزدیدیم سیگار ز جا سیگاری ِ مســجـد بـه هــراس
میکشیدیم در خـلوت دیـوار ِ حیـــا پشـت تـــراس
بــرگشته به شبستــان جنـگی، تا کنیـم دیــن ترویــــج
ایستـاده به نمـاز در صف آخر همگـی با کلـه گیـــــج

قرآن ها بـه ســر رفتنــد و چـراغهــــا خامــوش شدند
ضجـه هـا به هــوا رفتنـد و سینـــه ها پر جـوش شدند
اشکها بر پهنه ی صورت ریخته، گونه ها خیس شدند
بعضـی سـر سجاده خشکشـان زده چـو تنـدیس شدند
میــزدنــد چنـد تـایــی شَتـَـرَق شَتــَرَق بــر پیشــانیشان
بـا کـــف دســت یـا بـا چهـــار انگـشــت نیشــانیشان

حاج عبـاس بنـدری کـه بـا یـک تیپــا میـخورد سکنـدری
نالـه کرد کنــار پنــج دری که خـدایـا ببخـش تـو قَلَنـدری
حاج محسن تابنـده که کـارهاش بـود همیشه باعث خنـده
به نیـایش کنـار دیـوار، چـون فـردی بــــــازنـده
تسبیـــح به دست مدام صلوات میفرستاد
از هراس خدا خشتکش هی از کمر میافتاد

من که در ردیف آخر داشتـــم کتیبـــه ای بر سر
خـم شـدم بـه زیرکی، بـر گـرفتـم ز راسـت نظر
بــه رفیقــــم کــه میــــــلـرزیـــد چـــون بیــــدی
تـرســان ز خـوف خــدا، متنبـــه بـی تردیــدی
ز قــدر ِ گـذشتـــه کـه تـوبــه کـــرد در پـامچــال
عهــد بشـکســت و عـــرق خــورد تـا امسـال

یــادم آمــــد کــه مــن نیــــز عهــــد بشکستــــم
ز تعهــــدی کــه بــا خـــدای خـــــود بســـــــتـم
تـــو بـــه کــــردم نکنــــم تــر لــب خشـــکم را
به لب پـر شــرر دختـر همسـایـه شــب آشــورا
نزنم لاس در ماه محـرم، نکنم مـاچ دختر ِ عَمَم
تزکیه نفس کنم، ندهـم بوسـه به کس جز محرم

هـالــه ای کــز بغــــل پنجــــره تـابیـــــد درون
چهـــره از پشـــت نقــــاب کــــذب زد بیــرون
"گــر تــو از ســـال پـــیش عهــــد نشـکـستـــی
چـه نیــازی اســت دوبـاره به گــریـه و پـســتی
نشکن عهــدِ شب ِ قـدر تا نکنی شیـــون و نالــه
پاک کن صورت ِ زشتت زان اشکهـای تاپالــه"

آنــکه در عهدبستن با خـــدا چنیــــن کنـــــد
بدان که با خلق خدا نیــز اینچنیــن کنـــــد

بـــــه ســــرم بـــود شــــوق پــــــروازهـــــا
سفـــر کنــم در جستــجوی منـــبع رازهـــــا
جوان شده بـودم و رشید چون سـرو پر خزه
میــزدم تو گوش یه پنـج سیـری بـا کمی مزه
پـــــدرم بریـــــده بـــــود امیــــد از پســـرش
کــــه ببینـــــد و یـــــاد گیـــــرد از پـــــدرش

بـــــه خــــدایـــــش گفتـــــــه بـــــــود ای الله
چـــــه کنـــــــم از دســـــــت او، لا اله الا الله
میره با دختـرا روز روشـن بــه روی صحنه
همکارم دیــده بهـم گفتـه یقــه اش خیـلی پهنه
عاقبـــت کــــرد سکتــــه از دســــت پســرش
پــــدرم کــــه خــلـف بـــود مــاننـــد پــــدرش

هــر چــــه روزگــار میـــگذشــــت مـا هـــــم
ز میــانــــه عمـــر ســرازیـــــر میشــــدیـــــم
زن گـــــرفتیـــــم و بچــــــــه دار شــــدیــــــم
کــــه پشیمـــــان از ایـــــن کـــــار شـــدیـــــم
سر شب تا به سـحر کـرد بچـه مـان بی خوابی
گـاه من بغل کرده گــاه عیــال به بی‌تابی

بچه‌ها بزرگ شدند و ما در عوض پیر شـدیــم
تا که آنهــا بچــه دار شدند ما زمیـن گیـر شـدیــم
روز مرگـم به صـف شـدنـد نوه‌ها و نتیجه‌ها
بغض کرده لب ورچیدند؛ ابو رفت جزءِ نیجه‌ها
یک بـه یک گــل بــه بالیــن مرگـــم انداختنــــــد
پسرا کراوات زده، دخترا گردن بنـد انداختنــــــد

ختـــم مفصـلی گرفتنــد بـــرایــم بـه رسـم آئینـــی
شــام دادنـــد هـم اطــاق بـالا هـم اطـــاق پائینـــی
سفـــره بانـــوان انــداختنــد در حیــاط پهـلویــــی
به یک چشم بر هم زدن، از گوشه ای به سویـــی
دیس هـــــای بـــــرنــــج پـــر شــــدنــد و خالـــی
بچـــه هــا ریختنـــــد خــورش بـــر گــــل قالـــی

پســـر ِ خــــواهــرم کـه مـــردی اســت متمــــول
کـــرد شــب هفـــت را بـه جیــــب خود متقــــــبل
سور داد بــرای دائـــی جـان به شــام و عصرانـه
ببســت گــوش خــود بـه حرفهــای زنــش پروانـه
"چــرا وقتــی زنــده بــود نگــرفتـی زیـــر بــالـش
گذاشتـی گذاشتـی تـا کــه مُــرد و شــد صد سالـش"

الغـــرض؛ مــرگ مــن کـــه نــا بهنـگـــام رخ داد
از خـاک نـروژ تا پشـت مـرز ایـران را تکـان داد
خلاصه؛ شب چـله ام هم به نحـو خوبـــی گذشـــت
کنــدنــد جامــه سیــاه که چهل روز نیـــز گذشـــت
رفتنـــد زوج هـــا و بچــه هــا بــه خـانـــــه شـــان
نـدیـدمشــان دگــر با وجود کمــی ِ فاصــلـه شـــان

آنچـــــه مــــن کنــــــون بـــــــه آن می‌اندیشم
شـــــب ســـال است که بـلنــــد میشـــود ریشــــــم
قصـــــد دارم شــــب ســـــال را فـــــرار کنـــــــم
با همسایه ام که زن جوانی است توشه راه اختیار کنم
دستـــش بـگیــــرم و بـگـــــردانـمــــش در بـــــاغ
لاس بزنــــم باهاش، ببــــوســـــم اون لبـــــای داغ

هــــر کــــه در زنـــدگـــی بخنـــدد بـر همـه چیـــز
راحــــــت و آســــــوده دل کـَنـــــــَد از همـه چیـــز

مهیار فرآورده
07.01.2009

منتشر شده: 26 فروردین ۱۳۸۸ - 15 آپریل 2011

«فرازهایی از سرشت دایی‌جان»

بر اساس قطعه منظومی از: مهیار فرآورده

در رادیو کوچه بشنوید

و یا اینجا

بارگیری کنید

11 دقیقه, 11 مگابایت